KPSS Nitelik Kodları: Nasıl Okunur, Hangileri En Çok Kadro Açar

KPSS tercih kılavuzunu açtığında her kadronun yanında dört haneli kodlar görürsün. Bunlara nitelik kodu denir. Kod, o kadroya kimlerin yazılabileceğini söyler. Kodu yanlış okursan, yerleşsen bile atanamayacağın bir kadroyu listene yazabilirsin.

Bu yazıda kodların ne demek olduğunu, bir kadro satırının nasıl okunacağını ve son genel yerleştirmelerde en çok kadro açılan kodları anlatıyoruz. Sayılar ÖSYM'nin tercih kılavuzlarına ve yerleştirme sonuçlarına dayanır. Başvuru hakkı ya da yerleşme garantisi vermez. Son söz her zaman o dönemin kılavuzundadır.

Kısa özet

• Nitelik kodu, bir kadroya yazılabilmek için gereken koşulu gösteren dört haneli numaradır.
• 2 ile başlayan kodlar ortaöğretim, 3 ile başlayanlar ön lisans, 4 ile başlayanlar lisans öğrenim şartıdır.
• 2001, 3001 ve 4001 "herhangi bir alan ya da program" demektir. Bölüm şartını kaldırır, diğer şartları kaldırmaz.
• 1101 ve 1103 cinsiyet, 6 ve 7 ile başlayan kodlar belge, sertifika, sürücü belgesi, yabancı dil ve kurum özel şartı gibi koşullardır.
• Kadro kodu ile nitelik kodu aynı şey değildir. Kadro kodu dokuz haneli satır numarasıdır.
• Bir kadroda birden çok öğrenim kodu varsa kılavuza göre birine sahip olman yeterlidir. Diğer şart kodlarının hepsini taşıman gerekir.

Nitelik kodu ile kadro kodu aynı şey değil

Kılavuzda iki ayrı kod türü görürsün. Karıştırınca satırı yanlış okursun.

• Kadro kodu: Dokuz haneli ÖSYM satır numarasıdır. İlk rakam öğrenim düzeyini gösterir. 1 ortaöğretim, 2 ön lisans, 3 lisans kadrosudur. Örnek olarak 301015414 bir lisans kadrosunun numarasıdır.
• Nitelik kodu: Dört haneli koşul numarasıdır. Bir kadro satırında bir ya da birden çok nitelik kodu bulunur.

Tercih listesine kadro kodunu yazarsın. Nitelik kodlarını ise kadronun sana açık olup olmadığını anlamak için okursun.

Kod türleri

KPSS-2026/1 kılavuzunda lisans için 524, ön lisans için 316, ortaöğretim için 95 öğrenim kodu vardı. Bunların her biri bir ya da birkaç mezuniyet programını ya da alanı sayar. Öğrenim dışındaki şartlar için ayrıca 252 kod tanımlıydı.

Şart kodlarının KPSS-2026/1'deki dağılımı şöyleydi. 125 yabancı dil, 48 kurum özel şartı, 29 diğer koşul, 28 sertifika ve belge, 18 sürücü belgesi, 2 cinsiyet ve 2 vardiya ile ilgili kod. Toplam 252 eder.

Kılavuz bazı kodlara ek not koyar. Kılavuzun 3.7 maddesindeki tabloya göre, örneğin B sınıfı sürücü belgesi istenen kadroyu BE, C1, C, CE, D1, D ve DE gibi sınıfların sahipleri de tercih edebilir. 3.8 maddesine göre 6225 (bilgisayar işletmeni sertifikası) aranan kadroyu bilgisayar programcısı ve analist programcı sertifikası sahipleri de tercih edebilir. 3.9 maddesine göre öğrenimi sırasında zorunlu, ortak ya da seçmeli bilgisayar dersi alan ve bunu resmî olarak belgeleyen adaylar da 6225 niteliğine sahip sayılır. 3.5 maddesi genel bir kuraldır. Başvuru şartlarında hem mesleki öğrenim hem ustalık-kalfalık belgesi ya da sertifika varsa, mesleki öğrenimi olanlardan ayrıca bu belge ya da sertifika istenmez. 3.4 maddesinde ise ön lisansa ilişkin bir uyarı var. Lisans programından ilişiğini kesip ön lisans diploması alanlar, ÖSYM sistemine "9006-ALANSIZ ÖN LİSANS DİPLOMASI" olarak kayıtlı olmalı ve 3001 kodlu kadroları tercih etmelidir. Aksi halde yerleşseler bile atamaları yapılmaz. Bu notlar kılavuzda ilgili maddede durur, o yüzden kodu okurken notu da oku.

Bir kadro satırı nasıl okunur

İki gerçek örnek üzerinden gidelim. İkisi de KPSS-2026/1 kılavuzundan.

Örnek 1, lisans. Kentsel Dönüşüm Başkanlığı, büro personeli, Ankara, 12 kadro. Nitelik kodları 4421, 4431, 4453, 4459 ve 6225.

• 4421, 4431, 4453 ve 4459 öğrenim kodlarıdır. Ekonomi ve iktisat, işletme, muhasebe ve maliye gruplarındaki programları sayarlar.
• Dördünden birine sahip olman yeterlidir.
• 6225 bilgisayar sertifikası şartıdır. Kılavuzun 3.8 ve 3.9 maddelerine göre bazı başka sertifikalar kabul edilir. Öğreniminde bilgisayar dersi alan ve bunu resmî olarak belgeleyen adaylar da 6225 niteliğine sahip sayılır. Kendi durumunu kılavuzdan kontrol et.

Örnek 2, ön lisans. Sosyal Güvenlik Kurumu, koruma ve güvenlik görevlisi, Ankara, 5 kadro. Nitelik kodları 3389, 6551 ve 7304.

• 3389 öğrenim koduyla Özel Güvenlik ve Koruma gibi programlar sayılır.
• 6551 özel güvenlik görevlisi kimlik kartı şartıdır.
• 7304 kurum özel şartıdır. Ayrıntısı kılavuzun özel şartlar bölümünde yazar.
• Üçünü birden taşımıyorsan bu kadroya yerleşsen bile atanamazsın.

Genel kural kılavuza göre şöyledir. Kadroda birden çok öğrenim kodu varsa birinden mezun olman yeterlidir. Cinsiyet, sertifika, sürücü belgesi ve kurum şartı gibi diğer kodların hepsini taşıman gerekir. Bu kural için 4001 kodu rehberimize da bakabilirsin.

Kodlar bölüm adına değil program adına bağlı

Kılavuz kodları unvana göre değil, mezun olduğun programa göre sıralar. Her öğrenim kodunun açıklamasında sayılan programlar vardır. Örneğin 4431 kodunun açıklaması işletme, işletmecilik, işletme-maliye gibi birçok program adını sayar. Programın o listede yoksa kod sana açık değildir.

Bu yüzden "Sosyal Bilimler" ya da "İİBF" adında tek bir lisans kodu aramak boşunadır. Aynı kadro birden çok koda açık olabilir. Bu durumda kadro "bölüme özel" sayılmaz, listedeki her program mezununa açıktır.

Dört genel dönemde (2024/2, 2025/1, 2025/2 ve 2026/1) lisansta 524 kodun 171'i, ön lisansta 316 kodun 86'sı, ortaöğretimde 95 kodun 25'i en az bir kadroda kullanıldı. Yani listede olup da bu dönemlerde hiç kadro açılmayan çok sayıda kod var. Programının kodu bu dönemlerde kullanılmadıysa, o dönemlerde o koda kadro çıkmadığı anlamına gelir. Sonraki kılavuzda değişebilir.

Bir kadro kaç kodla açılır

Dört genel dönemde açılan kadroların sayısı lisansta 5.361, ön lisansta 3.277, ortaöğretimde 1.465'ti. Bu kadroları kodlarına göre ayırdık.

Bir satırda en çok lisansta 15, ön lisansta 7, ortaöğretimde 3 öğrenim kodu görüldü.

Ortaöğretimde 1.465 kadronun 1.194'ünde en az bir şart kodu vardı. Yani lise düzeyinde öğrenim kodu dışında şart aranmayan kadro azınlıktaydı.

En çok kadro açılan öğrenim kodları

Aşağıdaki tablolar 2024 KPSS puanıyla yapılan dört genel yerleştirmeyi kapsar. Dönemler 2024/2, 2025/1, 2025/2 ve 2026/1'dir. Sayılar kadro, yani kontenjan toplamıdır. Bir kadro birden çok koda açık olabildiği için aynı kadro birkaç kodun satırında görünür. Bu yüzden satırları toplayıp genel kadro sayısına ulaşamazsın.

Lisans

Ön lisans

Ortaöğretim

Tablolardan şunları çıkarabilirsin.

• Lisansta ilk altı sıra iktisadi ve idari bilimler gruplarına ait. Bu gruplar aynı kadrolarda birlikte geçtiği için sayıların bir kısmı çakışır.
• Aynı kodun kadro sayısı dönemden döneme çok oynuyor. 3318 ön lisansta 2024/2'de 0, 2026/1'de 284 kadro açtı. 4419 hukukta 2025/2'de 33, 2025/1'de 221 kadro vardı.
• Herhangi bir alan kodları ön lisansta 275, ortaöğretimde 752 kadro açtı. Lisansta 4001 yalnız 49 kadro açtı. 4001 ayrıntısı için 4001 kodu rehberine bak.
• Dört dönemde 3001 kodlu 275 kadronun 133'ü şoför, 56'sı hizmetli, 55'i koruma ve güvenlik görevlisi, 28'i destek personeliydi. 2001 kodlu 752 kadronun 685'i destek personeliydi. Bu kadrolar diploma mesleğinde kullanılmaz.

Bir kodun çok kadro açmış olması, o kodla yerleşmenin kolay olduğunu göstermez. Geçmiş tabanlar referanstır, garanti değildir. Taban puanlara geçmiş KPSS taban puanları ve bölüme göre taban puanları sayfalarından bakabilirsin. Yeni puan yılında tabanlar ön lisansta yaklaşık 3 puan yukarı kayabilir, bazı kadrolarda fark daha büyük olabilir. Bu bir tahmindir. Lisansta tabanlar birkaç puan yukarı kayabilir. Ortaöğretim için ölçülmüş bir sayı yok.

Sık görülen şart kodlarından örnekler

Aşağıdaki tablo aynı dört genel dönemde sık görülen şart kodlarından bir seçimdir. Tam bir sıralama değildir. Sayılar o kodu taşıyan kadroların kontenjan toplamıdır. Bir kadro birden çok şart kodu taşıyabilir.

Bu tablo bir belgenin ya da sertifikanın şansını artırdığını göstermez. Yalnız hangi şartların kaç kadroda arandığını gösterir. Belge şartı çoğu zaman bölüm şartıyla birlikte gelir. Örneğin özel güvenlik görevlisi kimlik kartı isteyen 358 ön lisans kadrosunun 303'ünde öğrenim şartı belirli programlardı, 55'inde 3001 vardı. Bir belgeyi alıp almamaya karar vermeden önce kadronun öğrenim kodlarını da oku.

Kurum özel şartı kodları kendi başına bir şey söylemez. 7327 gibi bir kod gördüğünde kılavuzdaki "Başvurma Özel Şartları" bölümünde ilgili kurumun şartlarını okumak gerekir. Kurumun ek şartları orada yazar.

Tercihten önce kod kontrol listesi

1. Kodlarını bul. ÖSYM kaydındaki mezun olduğun programı kılavuzdaki öğrenim kodu listesinde ara. Programın birden çok kodda geçebilir.
2. Öğrenim düzeyini kontrol et. Ön lisans puanıyla 3 ile başlayan, lisans puanıyla 4 ile başlayan, ortaöğretim puanıyla 2 ile başlayan kodlara yazarsın. Hangi puanla tercih edebileceğini KPSS puanı ne zaman yanar rehberinde anlattık.
3. Şart kodlarının hepsini say. Cinsiyet, sertifika, sürücü belgesi, yabancı dil ve kurum şartlarının hepsini taşıman gerekir. Belge için son gün genelde tercih işlemlerinin son günüdür, kılavuzdan kontrol et.
4. Kurum özel şartını oku. 6 ya da 7 ile başlayan kurum kodlarını kılavuzun özel şartlar bölümünde aç.
5. Gitmeyeceğin kadroyu yazma. KPSS-2026/1 kılavuzunun 1.5 maddesine göre merkezi yerleştirme sonucu B grubuna ait bir kadro ya da pozisyona yerleştirilen aday, yerleştirmesine esas alınan puanla sonraki personel alımlarına başvuramaz.
6. Kurum ilanlarını da izle. Kurum ilanlarında bölüm şartı ilan metninde yazar. Açık ilanlar için ilan listesine bakabilirsin.

Sık sorulan sorular

Nitelik kodu ile kadro kodu aynı mı?

Hayır. Kadro kodu dokuz haneli satır numarasıdır ve ilk rakamı düzeyi gösterir. Nitelik kodu dört haneli koşul numarasıdır ve bir satırda birden çok olabilir.

Bir kadroda iki öğrenim kodu varsa ikisine de sahip olmam gerekir mi?

Kılavuza göre hayır. Öğrenim kodlarından birine sahip olman yeterlidir. Cinsiyet, sertifika ve kurum şartı gibi diğer kodların ise hepsini taşıman gerekir.

4001, 3001 ve 2001 kodlu kadro şartsız mı?

Hayır. Bu kodlar yalnız bölüm şartını kaldırır. Kadroda cinsiyet, sürücü belgesi, sertifika ya da kurum özel şartı varsa onları da taşıman gerekir.

Bir kod çok kadro açtıysa bir sonraki kılavuzda da açar mı?

Bilemeyiz. Kadro sayısı dönemden döneme çok oynuyor. Yeni kılavuz çıkınca kodları yeniden kontrol et.

Kod listesinde programımı bulamıyorum, ne yapayım?

Programın adı kılavuzdaki listede farklı yazılmış olabilir. ÖSYM kaydındaki program adına ve eşdeğer adlara bak. Hâlâ bulamazsan 4001, 3001 ya da 2001 gibi herhangi bir alan kodlarını ve kurum ilanlarını değerlendir.

Güncellik notu

Bu yazıdaki sayılar ÖSYM'nin KPSS-2024/2, 2025/1, 2025/2 ve 2026/1 genel yerleştirme kılavuzları ve sonuçlarından alındı. Dönemlerin hepsi 2024 KPSS puanıyla yapıldı. Kadro, kontenjan toplamıdır. Kurum yerleştirmeleri (Sağlık Bakanlığı gibi) bu tablolara dahil değildir. Kural anlatımları son yayımlanan kılavuzlara göredir. KPSS-2026/2 kılavuzu yayımlandığında kod listeleri ve tablolar yeniden kontrol edilecektir. Tercih tarihleri için KPSS-2026/2 yazımıza bakabilirsin.