KPSS Şartsız Personel Alımı: Hangi İlanlarda KPSS Aranmaz?

KPSS şartsız personel alımı, adaydan KPSS puanı istenmeyen ya da KPSS puanı olmayanın da başvurabildiği kamu ilanlarıdır. Bu bir istisnadır: memur kadrolarına ilk atamada genel kural hâlâ KPSS'dir. KPSS'nin aranmadığı başlıca alanlar ortaöğretim ve altı düzeyde kurayla yapılan kamu işçi alımları, öğretim üyesi kadroları ve kalkınma ajanslarının iş tecrübesi yoludur; sözleşmeli bilişim personeli ilanlarında ise KPSS puanı olmayan aday da başvurabilir. Kamuya ait şirketlerin işçi alım yönetmeliği dışında kalan alımlarında KPSS'nin aranıp aranmadığını ilanın kendisi belirler.

Bu rehber, hangi alım türünde KPSS'nin neden aranmadığını yürürlükteki mevzuat maddeleriyle açıklar ve ilanı okurken nelere bakmanız gerektiğini sıralar. Her ilanın kendi şartları vardır; son söz her zaman kurumun yayımladığı resmî ilan metnindedir. Güncel KPSS şartsız ilanları KPSS şartsız ilanlar listesinde görebilirsiniz.

KPSS şartsız ilan ne demek?

Kamu ilanlarında "KPSS şartı yok" ifadesi aslında birbirinden farklı dört durumu kapsar. Bunları ayırmak, yanlış ilana başvurma ya da uygun ilanı kaçırma riskini azaltır.

• KPSS hiç aranmaz: Aday kura, kurumun kendi sınavı veya mülakat gibi başka bir yolla seçilir. Ortaöğretim düzeyindeki kamu işçi alımları bu gruptadır.
• KPSS puanı olmayan da başvurabilir: KPSS puanı varsa sıralamada kullanılır, yoksa yönetmelikte belirlenen sabit bir puan (70) esas alınır. 375 sayılı KHK ek 6 kapsamındaki sözleşmeli bilişim personeli alımları böyledir.
• KPSS yerine başka bir yol vardır: Belirli süre iş tecrübesi olan aday KPSS'ye girmiş olma şartı olmadan sınava alınabilir. Kalkınma ajansları bu yolu kullanabilir.
• KPSS yerine başka bir merkezi sınav istenir: Araştırma görevlisi ve öğretim görevlisi kadrolarında kural olarak ALES aranır (doktora sahipleri gibi bazı adaylar muaftır), engellilere ayrılan bazı alımlarda EKPSS kullanılır. Bu ilanlar KPSS istemez ama çoğu sınavsız da değildir.

Hangi alımlarda KPSS aranmayabilir?

Aşağıdaki başlıklar en sık karşılaşılan KPSS şartsız alım türleridir. Her birinde dayanak mevzuatı ve sınırları birlikte veriyoruz.

Kamu işçi alımı: ortaöğretim ve altı kurayla

Kamu kurumlarının sürekli veya geçici işçi alımları, Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik kapsamında İŞKUR aracılığıyla yapılır. Yönetmeliğin 10. maddesine göre ortaöğretim ve daha alt eğitim düzeyindeki işçi talepleri ile temizlik, güvenlik ve koruma, bakım ve onarım hizmetleri ve eğitim şartı aranmayan maden yeraltı işleri için gönderilecek adaylar noter huzurunda çekilen kurayla belirlenir. Bu ilanlarda kural olarak KPSS puanı aranmaz.

Aynı maddede önemli bir sınır var: ön lisans ve lisans düzeyindeki işçi talepleri kural olarak KPSS puanıyla karşılanır ve bu ilanlara ilgili KPSS puan türünden 60 ve üzeri puan almış olanlar başvurabilir. Aynı düzeydeki münhasıran engelli işçi taleplerinde ise EKPSS kullanılır; puan barajı aranmaz, EKPSS'ye girmiş olmak yeterlidir (md. 10/4). Yani "işçi alımı KPSS'siz" genellemesi yalnız ortaöğretim ve altı düzey ile kuraya tabi işler için doğrudur. Ulusal düzeyde yayımlanan KPSS veya EKPSS kapsamındaki bir işçi talebi karşılanamazsa yönetmelik, KPSS veya EKPSS şartı aranmadan yeniden ilana çıkılmasını öngörür (md. 10/7).

İŞKUR'un kamu işçi alımı sayfasına göre başvurular İŞKUR internet şubesi, Alo 170 veya İŞKUR birimleri üzerinden yapılır; kuraya tabi ilanlarda açık iş sayısının dört katı aday ve aynı sayıda yedek belirlenir. İŞKUR aday listesini kuruma gönderir, seçimi kurum yapar.

Sözleşmeli bilişim personeli (375 sayılı KHK Ek 6)

Bakanlık, üniversite ve düzenleyici kurumların bilgi işlem birimleri, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin ek 6. maddesine dayanan Sözleşmeli Bilişim Personeli İstihdamına İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelik ile personel alır. Yönetmeliğin 8. maddesine göre sınava çağrı, KPSS puanının yüzde 70'i ile yabancı dil puanının yüzde 30'unun toplamına göre yapılır ve KPSS puanı olmayan veya belge ibraz etmeyen adayın KPSS puanı 70 olarak dikkate alınır. Personel seçimi yazılı ve/veya sözlü/uygulamalı sınav sonucuna göre yapılır.

Bu, KPSS'si olmayanın başvurabileceği anlamına gelir; ancak diğer şartlar ağırdır. Yönetmeliğin 6. maddesi, ilgili dört yıllık bölümlerden mezuniyet, ücret tavanının iki katını geçmeyecek pozisyonlar için en az 3 yıl, diğerleri için en az 5 yıl mesleki tecrübe ve güncel programlama dillerinden en az ikisini bildiğini belgelemeyi arar. Bu kural yalnız 375 sayılı KHK ek 6 kapsamındaki alımlar için geçerlidir; "bilişim" geçen her ilan bu yönetmeliğe dayanmaz. İlan, hangi KPSS yılının ve puan türünün esas alınacağını ve puanın nasıl alınacağını ayrıca belirtir.

Kalkınma ajansları: KPSS veya iş tecrübesi

Kalkınma ajansları, Kalkınma Ajansları Personel Yönetmeliği ile personel alır. Uzman personel için temel yol KPSS taban puanıdır (md. 10/1). Uzman personel yarışma sınavı, ilanda belirtilen bölümlerden en az dört yıllık lisans mezunu olan ve son başvuru tarihinden önceki 5 yıl içinde İngilizceden YDS (C) düzeyi veya eşdeğeri belgesi bulunan adaylar arasında yapılır (md. 10/2). Ancak yönetmeliğin 10. maddesinin beşinci fıkrası, 11 Aralık 2022 tarihli değişiklikle aldığı hâliyle, planlama, proje yönetimi, strateji geliştirme, bilgi ve iletişim teknolojileri, finansman, hukuk gibi sayılan alanlarda kamu veya özel kesimde en az beş yıl fiilen çalışmış ve son başvuru tarihinde 50 yaşını doldurmamış kişilerin KPSS'ye girme şartı aranmaksızın doğrudan sözlü sınavla alınabileceğini düzenler. İş tecrübesinin nasıl belgeleneceği sınav ilanında yer alır.

Aynı değişiklik, destek personeli için 11. maddede benzer bir yol açar: başvurulan pozisyonla ilgili alanda en az beş yıl çalışmış ve 50 yaşını doldurmamış adaylar KPSS şartı olmadan sözlü sınava alınabilir. Bu yolla alınacak personel sayısı sınırlıdır: KPSS'siz alınan uzman personel toplam uzman personelin, destek personeli de toplam destek personelinin yüzde kırkını aşamaz (md. 10/7 ve md. 11/4). Hükmün "alınabilir" biçiminde yazılması, her ajans ilanında bu yolun açılmak zorunda olmadığını gösterir. İlanda "KPSS ile başvuranlar" ve "iş tecrübesi ile başvuranlar" için ayrı sıralama yapılıp yapılmadığını kontrol edin.

Üniversitelerde akademik kadrolar

Üniversite ilanlarında KPSS durumu kadroya göre değişir:

• Doktor öğretim üyesi, doçent ve profesör: Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği'nin 3. maddesine göre genel şartlar, 657 sayılı Kanun'un 48. maddesindeki şartlar ile üniversitenin YÖK onaylı ek koşullarıdır. 4. maddeye göre doktor öğretim üyesi kadrosu için doktora, tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık ya da sanatta yeterlik aranır. KPSS bu şartlar arasında yer almaz.
• Araştırma görevlisi ve öğretim görevlisi: Merkezi sınav ve giriş sınavı yönetmeliğinin 6. maddesi kural olarak ALES'ten en az 70 ve YÖK'ün kabul ettiği merkezi yabancı dil sınavından en az 50 puan (veya eşdeğeri) ister. Yabancı dille eğitim yapılan programların öğretim görevlisi kadrolarında ve yabancı dille ilgili öğretim görevlisi kadrolarında dil eşiği 85'tir (md. 6/4).
• ALES muafiyeti ve MYO istisnası: 14. maddeye göre doktora, tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık ya da sanatta yeterlik eğitimini tamamlamış olanlar, yükseköğretim kurumlarında öğretim elemanı kadrosunda çalışmış veya çalışanlar ve meslek yüksekokullarının tecrübe şartlı öğretim görevlisi kadrolarına (md. 7/4-5) atanacaklar ALES şartından muaftır; bu adayların değerlendirmede ALES puanı 70 kabul edilir. Meslek yüksekokulu kadrolarında, 6. maddenin dördüncü fıkrası kapsamındaki kadrolar hariç, yabancı dil şartı aranmaz (md. 14/2). Yani KPSS aranmaz, ama çoğu ilanda ALES aranır.
• Üniversitelerin bilgi işlem birimleri: Sözleşmeli bilişim personeli alımında yukarıdaki 375 sayılı KHK ek 6 kuralları geçerlidir.
• Araştırma projeleri: İşçi alım yönetmeliğinin 2. maddesine göre üniversite niteliğindeki kuruluşların araştırma geliştirme ve proje faaliyetlerinde, faaliyet süresiyle sınırlı çalıştırılacak personel bu yönetmeliğin kapsamı dışındadır. Bu alımların şartlarını proje ilanı belirler.

Üniversitelerin idari kadroları ve sözleşmeli personel ilanları ise genellikle KPSS puanı ister. "Üniversite ilanı" demek KPSS şartsız demek değildir.

Belediyeler, kamu şirketleri ve kooperatifler

Belediyeler, Genel Yönetmelik kapsamındaki kurumlar arasında sayılır; belediyelerde memur kadrosuna ilk atama yapılacaksa KPSS esas alınır. Belediyelerin işçi alımları da İşçi Alım Yönetmeliği'nin kapsamındadır: ortaöğretim düzeyinde kura, ön lisans ve lisans düzeyinde KPSS geçerlidir.

Fark, belediyelerin ve diğer kamu kurumlarının Türk Ticaret Kanunu'na göre kurduğu şirketlerde ve kooperatiflerde ortaya çıkar (kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları bu istisnaya dahil değildir, yönetmeliğe tabidir). İşçi Alım Yönetmeliği'nin 2. maddesinin ikinci fıkrası bu şirketleri ve kooperatifleri yönetmeliğin kapsamı dışında bırakır; bunların ilanları yine İŞKUR'a bildirilmek zorundadır. Kura veya KPSS kuralı burada kendiliğinden uygulanmaz, şartları şirketin kendi ilanı belirler. Bu nedenle belediye şirketi ilanlarında KPSS'nin aranıp aranmadığını yalnız ilan metninden öğrenebilirsiniz.

Toplum Yararına Program (TYP)

29 Mayıs 2022 tarihli Toplum Yararına Programlar Yönetmeliği'nin 1. maddesine ve İŞKUR'un TYP sayfasına göre TYP, afet, salgın, acil durum dönemlerinde ve diğer mücbir sebeplerde kamu hizmetlerini desteklemek ve işsizlere geçici gelir sağlamak için uygulanan bir aktif işgücü programıdır. Olağan dönemlerde düzenli olarak açılan bir alım türü değildir. Katılım için Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak, İŞKUR'a kayıtlı olmak ve 18 yaşını doldurmuş olmak gibi şartlar aranır; katılımcılar noter kurası, liste yöntemi veya ikisinin birlikteliğiyle belirlenir. Her program en fazla 6 aydır ve bir kişi toplamda en fazla 9 ay yararlanabilir. KPSS aranmaz; ancak TYP kadrolu veya sürekli bir kamu işi değil, yalnız bu olağanüstü dönemlerde açılan süreli bir programdır.

Kurumun kendi sınavı KPSS'siz demek mi?

Hayır, çoğu zaman değil. Bu, en sık karıştırılan konudur. Genel Yönetmelik kadroları ikiye ayırır: (B) grubu kadrolara yerleştirme KPSS puanıyla yapılır; uzman yardımcılığı, müfettiş yardımcılığı gibi (A) grubu kadrolarda kurum kendi giriş sınavını yapar. Ancak yönetmeliğin 5. maddesindeki tanıma göre giriş sınavına, kurumun KPSS sonuçlarına göre belirlediği puanın üzerinde puanı olan adaylar katılır. Yani "yazılı ve sözlü sınavı kurum yapacak" ifadesi, ilk elemede KPSS'nin istenmediği anlamına gelmez.

Yönetmeliğin 3. maddesi bazı kurum ve kadroları (örneğin Adalet Bakanlığı, Millî Savunma Bakanlığı, kaymakam adayları, Dışişleri aday meslek memurları ve 2025'ten bu yana Millî Eğitim Bakanlığında istihdam edilen öğretmenler) bu yönetmeliğin kapsamı dışında bırakır. Kapsam dışı olmak da KPSS'siz alım demek değildir; bu kurumlar kendi mevzuatına göre alım yapar ve bir kısmı yine KPSS puanı ister. Belirleyici olan, ilgili kurumun ilanındaki başvuru şartlarıdır.

"KPSS puanı olmayanın puanı 70 kabul edilir" ne anlama gelir?

Bu ifade, KPSS'nin başvuru şartı olmadığını ama sıralamada kullanıldığını gösterir. Sözleşmeli bilişim personeli ilanlarında KPSS puanı olmayan veya belgesini sunmayan adayın puanı yönetmelik gereği 70 sayılır. Benzer bir mantık akademik ilanlarda da vardır: merkezi sınav muafiyetinden yararlanan adayın ALES puanı 70 kabul edilir.

Pratikte şunları kontrol edin:

• Puan nasıl alınıyor? Sabit puanın hangi durumda uygulanacağını ilan metninden okuyun. Başvuru e-Devlet veya Kariyer Kapısı üzerinden alınıyorsa KPSS puanınız ÖSYM kayıtlarından otomatik gelebilir; puan bilgisini ilanın istediği biçimde, doğru beyan edin.
• Ağırlıklandırma nasıl? Bilişim ilanlarında KPSS yüzde 70, yabancı dil yüzde 30 ağırlıklıdır; yabancı dil belgesi olmayanın dil puanı ilanlarda genellikle sıfır sayılır.
• Hangi KPSS yılı ve puan türü geçerli? İlan belirli yılların KPSS P3 puanını esas alabilir. İlanın kabul etmediği bir yılın puanı o ilan için geçerli sayılmaz.

KPSS şartsız ilanı okurken kontrol listesi

Bir ilanın KPSS şartsız olduğunu gördükten sonra başvurmadan önce şu adımları izleyin:

• Adım 1: İlanı kurumun kendi sitesinden, Kamu Personeli Alım İlanları portalından, İŞKUR'dan veya Kariyer Kapısı'ndan açarak resmî metni okuyun.
• Adım 2: KPSS ifadesinin hangi kadro veya pozisyon için geçerli olduğuna bakın. Aynı ilanda bir pozisyon KPSS'siz, diğeri KPSS'li olabilir.
• Adım 3: Öğrenim düzeyi ve bölüm şartını kendi diplomanızla karşılaştırın. İşçi alımlarında ön lisans ve lisans düzeyi kural olarak KPSS ister; münhasıran engelli talepleri EKPSS ile yapılır, karşılanamadığı için yeniden ilana çıkılan talepler ise KPSS şartı olmadan yayımlanabilir.
• Adım 4: KPSS yerine istenen şeyi belirleyin: kura, iş tecrübesi, ALES, EKPSS, yabancı dil veya kurumun kendi sınavı.
• Adım 5: İş tecrübesi isteniyorsa sürenin nasıl hesaplanacağını ve hangi belgeyle kanıtlanacağını okuyun (SGK kaydı, kurum yazısı gibi).
• Adım 6: Yaş sınırı, askerlik durumu, ikamet şartı ve sağlık şartı gibi ek koşulları kontrol edin. İŞKUR'un il veya ilçe düzeyindeki ilanlarında adres kayıt sistemindeki adresiniz dikkate alınır.
• Adım 7: Başvuru kanalını, son başvuru tarihini ve saatini not edin; varsa düzeltme veya süre uzatma duyurusunu ilk metinle birlikte okuyun. Tarihleri son başvuru takviminde izleyebilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

• Tüm işçi alımlarını KPSS'siz sanmak: Ön lisans ve lisans düzeyindeki kamu işçi alımlarında kural olarak ilgili KPSS puan türünden en az 60 puan aranır. İstisnalar münhasıran engelli talepleri (EKPSS'ye girmiş olmak yeterli) ve karşılanamadığı için KPSS şartı aranmadan yeniden ilana çıkılan taleplerdir.
• Kurumun kendi sınavını yapmasını KPSS'siz alım sanmak: (A) grubu kadrolarda giriş sınavına çağrı genellikle KPSS puanına göre yapılır.
• "KPSS puanı 70 kabul edilir" ifadesini avantaj sanmak: Bu sabit puan yalnız sıralamaya girmenizi sağlar; tecrübe ve bölüm şartları ayrıca aranır.
• Kalkınma ajansı ilanında iş tecrübesi yolunun her zaman açık olduğunu varsaymak: Mevzuat bu yolu "alınabilir" biçiminde düzenler, ilanda yer almıyorsa kullanılamaz.
• TYP'yi kalıcı kamu işi sanmak: TYP süreli bir aktif işgücü programıdır.
• KPSS ifadesi geçmeyen ilanı otomatik olarak şartsız saymak: Şartlar bazen ilan ekindeki tabloda veya genel şartlar bölümünde yer alır. Tam metni okumadan karar vermeyin.

KPSS Vakti'nde KPSS şartsız ilanları bulmak

İlan listesinde KPSS filtresi ilanları üç gruba ayırır: şartsız, şartlı ve belirtilmemiş. KPSS şartsız ilanlar bağlantısı doğrudan şartsız grubu açar. Puanınız varsa ve lisans mezunuysanız KPSS P3 ilanlarını da ayrıca inceleyin; bazı ilanlarda KPSS puanı olmayanlar başvurabilse de puanı olanlar sıralamada öne geçebilir. Öğrenim düzeyinizi ve puan bilginizi girerek size uygun ilanları görmek için uygunluk sihirbazını kullanabilirsiniz.

Başvuru Kariyer Kapısı üzerinden alınıyorsa adımları Kariyer Kapısı başvuru rehberinde bulabilirsiniz. Sınıflandırma ilan metnine dayansa da başvuru kararını her zaman kurumun resmî ilanına göre verin.

Sık sorulan sorular

KPSS'siz memur olunur mu?

Genel Yönetmelik kapsamındaki (B) grubu memur kadrolarına ilk atamada KPSS puanı esas alınır. (A) grubu kadrolarda da giriş sınavına çağrı KPSS puanına göre yapılır. KPSS'nin aranmadığı alımlar daha çok işçi, sözleşmeli bilişim personeli, kalkınma ajansı personeli ve akademik kadrolar gibi kendi mevzuatı olan alanlardadır.

Lise mezunu KPSS'siz kamuda çalışabilir mi?

Evet, en yaygın yol İŞKUR üzerinden yapılan kamu işçi alımlarıdır. Ortaöğretim ve daha alt düzeydeki işçi taleplerinde adaylar noter kurasıyla belirlenir ve KPSS aranmaz. Kurada çıkmak işe alınmayı garanti etmez; kurum ayrıca sınav veya mülakat yapabilir.

Sözleşmeli bilişim personeli ilanına KPSS'siz başvurabilir miyim?

375 sayılı KHK ek 6 kapsamındaki ilanlarda başvurabilirsiniz; yönetmeliğin 8. maddesine göre KPSS puanı olmayan adayın puanı 70 kabul edilir. Ancak ilgili bölümden mezuniyet, en az 3 veya 5 yıl mesleki tecrübe ve iki programlama dilini belgeleme şartları geçerlidir.

Kalkınma ajansına KPSS'siz nasıl başvurulur?

İlanda iş tecrübesi yolu açılmışsa, uzman personel için yönetmelikte sayılan alanlarda (destek personeli için başvurulan pozisyonla ilgili alanda) en az beş yıl fiilen çalışmış ve son başvuru tarihinde 50 yaşını doldurmamış olmanız gerekir. Uzman personel adaylarından ayrıca ilanda belirtilen bölümlerden lisans mezuniyeti ve son beş yıl içinde alınmış YDS (C) düzeyi veya eşdeğeri İngilizce belgesi istenir. Tecrübenin nasıl belgeleneceği ilanda yazar.

Araştırma görevlisi alımında KPSS istenir mi?

Hayır, araştırma görevlisi ve öğretim görevlisi kadrolarında KPSS aranmaz. Kural olarak ALES (en az 70) ve merkezi yabancı dil sınavı (en az 50 veya eşdeğeri) aranır. Doktora sahipleri ve öğretim elemanı olarak çalışmış veya çalışanlar gibi bazı adaylar ALES'ten muaftır. Meslek yüksekokulu kadrolarında, yabancı dille ilgili kadrolar hariç, yabancı dil şartı aranmaz. Üniversiteler senato kararıyla daha yüksek taban belirleyebilir (meslek yüksekokullarının YÖK'çe belirlenen uzmanlık alanlarındaki öğretim görevlisi kadroları hariç). Araştırma görevlisi kadrolarında ayrıca giriş sınavı yılının 1 Ocak tarihi itibarıyla 35 yaşını doldurmamış olma ve devlet üniversitelerinde tezli yüksek lisans, doktora veya sanatta yeterlik öğrencisi olma şartı vardır (md. 7/1).

Öncelikli alanlarda doktora ve araştırma görevlisi seçimi nasıl yapılıyor?

6 Mart 2026'da merkezi sınav yönetmeliğine eklenen 15. maddenin üçüncü fıkrasına göre, YÖK'ün belirlediği yükseköğretim kurumlarının öncelikli alanlarındaki doktora programlarına öğrenci seçiminde merkezi bir yazılı sınav yapılır. Sınava ALES, yabancı dil puanı ve lisans notuna göre kontenjanın en fazla 4 katı aday çağrılır; yazılı sınavda ve nihai değerlendirmede 70'in altında kalanlar başarısız sayılır. Hak kazananlar öncelikli alanlar kapsamında araştırma görevlisi kadrolarına atanabilir. Bu yolda da KPSS değil, ALES ve yabancı dil puanı kullanılır; sınav YÖK'ün belirlediği usul ve esaslara göre yapılır, tarih ve başvuru ayrıntıları YÖK duyurularında yer alır.

Engelli adaylar için KPSS şartı var mı?

Engellilere ayrılan alımların bir kısmında KPSS yerine EKPSS kullanılır. Örneğin ön lisans ve lisans düzeyindeki münhasıran engelli işçi taleplerinde EKPSS'ye girmiş olmak yeterlidir, puan barajı aranmaz.

KPSS şartsız ilanın gerçek olduğunu nasıl anlarım?

İlanı kurumun resmî internet sitesinde, İŞKUR'da, Kariyer Kapısı'nda veya Strateji ve Bütçe Başkanlığının Kamu Personeli Alım İlanları portalında arayın. Bu kanalların hiçbirinde bulunmayan ilanlara kişisel bilgi vermeden önce kurumla doğrudan iletişime geçin.