Belediye ve üniversite personel alımı: farklar ve başvuru yolu

Belediye ve üniversite ilanları aynı genel duyuru kuralına tabidir, ama seçme yöntemleri farklıdır. Belediyeler memur kadrolarına ya merkezi yerleştirmeyle ya da KPSS puanına göre çağırdıkları adaylar arasında kendi yaptıkları yazılı veya sözlü sınavla alım yapar. Üniversitelerde ise akademik kadrolar KPSS yerine ALES, yabancı dil ve giriş sınavıyla, öğretim üyesi kadroları ayrı bir yönetmelikle doldurulur. İki kurum türünde de işçi alımları kural olarak İŞKUR üzerinden yapılır.

Bu rehber iki ilan türünü resmî metinlerle karşılaştırır ve başvuru hakkı vermez; son söz her zaman kurumun ilan metnindedir. Açık ilanları belediye personel alımı ve üniversite personel alımı sayfalarında görebilirsin.

Kısa karşılaştırma

İlanlar nerede yayımlanır?

Genel kural iki kurum türü için aynıdır. 10 sayılı Resmî Gazete Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi 5. maddesinin ikinci fıkrasına göre kamu kurum ve kuruluşları personel alımına ilişkin tüm ilanlarını Resmî Gazete ile Cumhurbaşkanınca belirlenen kurumun internet sitesinde ve kendi internet sitelerinde duyurur. Hangi resmî kanalların nasıl takip edileceğini kamu ilanları nerede yayımlanır rehberinde ayrıntılı bulabilirsin.

Bunun üstüne her alım türünün kendi kuralı vardır:

• Belediyenin kendi memur sınavı: Mahalli idareler sınav ve atama yönetmeliği 9. maddesine göre ilan, son başvuru tarihinden en az 30 gün önce Resmî Gazete ile belediyenin ve Cumhurbaşkanınca belirlenen kurumun internet sitesinde duyurulur. Ayrıca ilgisine göre Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün veya İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğünün sitesinde de en az 30 gün önce duyuru yapılır; ilanlar bu kurumlarca kontrol edildikten sonra yayımlanır.
• Araştırma ve öğretim görevlisi: Merkezi sınav ve giriş sınavları yönetmeliği 8. maddesine göre kadrolar 10 sayılı Kararname uyarınca ilan edilir. İlanda son başvuru tarihi, ön değerlendirme ve giriş sınavı tarihleri ile sonuçların açıklanacağı internet adresleri yer alır. Son başvuru tarihi ilan tarihinden itibaren 15 günden az olamaz.
• Doktor öğretim üyesi, doçent ve profesör: Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği 5, 9 ve 13. maddelerine göre kadrolar Resmî Gazete'de ve üniversitenin internet ana sayfasında rektörlükçe ilan edilir; başvuru süresi 15 günden az olamaz.
• 4/B sözleşmeli personel: Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar ek 2. maddeye göre merkezi yerleştirme dışındaki alımlar, yerleştirme veya sınav tarihinden en az 15 gün önce 10 sayılı Kararname uyarınca ilan edilir.
• İşçi: İşçi alımı yönetmeliği 9. maddesine göre kamu kurumlarının işçi talepleri İŞKUR'un internet sayfasında ilan edilir ve adaylara ilandan itibaren beş günlük başvuru süresi tanınır.

Belediye personel alımı

Memur kadroları: iki yol

Mahalli idareler yönetmeliğinin 5. maddesine göre belediyelerin boş memur kadrolarına merkezi yerleştirme yoluyla veya belediyenin yapacağı sınavla açıktan atama yapılabilir. Her iki yolda da kadro unvanı ve sayısı için izin gerekir; belediye kadroları için izin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından alınır (m. 5 ve 6). İzin verilmeyen kadrolar için merkezi yerleştirmeye başvurulamaz, duyuru ve sınav yapılamaz.

Merkezi yerleştirmede kadrolar ÖSYM'nin KPSS tercih kılavuzunda yer alır ve tercih Genel Yönetmelik'in dördüncü bölümüne göre yapılır (m. 7). Belediyenin kendi sınavında ise süreç şöyle işler:

1. Başvuru: Sınava son başvuru tarihi itibarıyla 657 sayılı Kanun'un 48. maddesindeki genel şartlar, ilanda belirtilen KPSS puan türünden asgari puan ve kadro için duyurulan nitelikler aranır (m. 10). Resmî Gazete'nin 7/11/2025 tarihli değişikliğiyle başvuruların elektronik ortamda alınması esas olmuştur; belediye, duyuruda belirtirse şahsen veya iadeli taahhütlü postayla da başvuru alabilir (değişiklik metni).
2. Çağrı: Belediye adayları KPSS puanına göre sıralar ve kadro sayısının beş katı kadar adayı sınava çağırır; son sıradaki adayla aynı puanı alanlar da çağrılır (m. 12).
3. Sınav: Yazılı veya sözlü sınav Anayasa, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, 657 sayılı Kanun ve mahalli idarelerle ilgili temel mevzuattan 15'er puan, kadro unvanına ilişkin mesleki bilgiden 40 puan olmak üzere 100 puan üzerinden yapılır. Başarılı sayılmak için en az 60 puan gerekir (m. 14 ve 16).
4. Sonuç: Başarı puanı, sınav puanı ile KPSS puanının aritmetik ortalamasıdır. Eşitlikte KPSS puanı yüksek olan öne geçer. Sonuçlara, başarı listesinin ilanından itibaren yedi gün içinde yazılı itiraz edilebilir (m. 16 ve 17).

Yönetmeliğin 11. maddesine göre belediye, adayların başvurusunu kısıtlayacak veya belirli bir kişiyi tarif eden özel şart belirleyemez.

Zabıta memuru ve itfaiye eri

Mahalli idareler yönetmeliği zabıta memuru ve itfaiye eri kadrolarını kapsam dışında bırakır (m. 2). Bu kadrolar Belediye Zabıta Yönetmeliği ve Belediye İtfaiye Yönetmeliği'ne tabidir. Bu yönetmeliklerin 13/A ve 15/A maddelerine göre (zabıta, itfaiye) adaylarda en az lise veya dengi okul mezuniyeti, erkeklerde en az 1,67 metre, kadınlarda en az 1,60 metre boy ve boyun 1 metreden fazla olan kısmı ile kilo arasında 10 kilogramdan fazla fark olmaması, sınavın yapıldığı tarihte 30 yaşını doldurmamış olmak ve ilandaki KPSS asgari puanı aranır. İtfaiye erinde ayrıca kapalı mekan, dar alan ve yükseklik gibi fobisi olmamak ve ihtiyaca göre belirlenen sürücü belgesine sahip olmak istenir. Bu kadrolarda yukarıdaki elektronik başvuru kuralı geçerli değildir: yönetmelikler gereği başvurular şahsen yapılır (13/B, 15/B) ve sınav yazılı veya sözlü ile uygulamalı olmak üzere iki bölümden oluşur (13/E, 15/E). Yaş hesabının ayrıntısı için yaş sınırı ve askerlik şartı rehberine bakabilirsin.

Belediyede "sözleşmeli" ne demek?

Belediye ilanındaki sözleşmeli personel kural olarak 5393 sayılı Kanun'un 49. maddesine dayanır. 5393 sayılı Belediye Kanunu 49. maddesine göre belediyeler norm kadroya uygun olarak avukat, mimar, mühendis, tabip, hemşire, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personeli yıllık sözleşmeyle çalıştırabilir. Aynı maddeye 2023'te eklenen cümlelere göre bu sözleşmeli personelin işe alınması memur kadrolarına ilk defa alınma usulüne tabidir ve üç yıllık çalışma süresini tamamlayanlar talep ederse sözleşmeli olarak çalıştırılmalarına esas alınan memur kadrolarına atanır. Madde ayrıca avukat, mimar, inşaat ve harita mühendisi ile veteriner unvanlarında kısmi zamanlı sözleşmeli personel çalıştırılmasına izin verir. Belediyede 4/B'ye göre sözleşmeli personel ise yine bu maddeye dayanarak ve yalnız münhasıran kısmi süreli olarak çalıştırılabilir; bu personel hakkında Kanun'da düzenlenmeyen konularda 4/B hükümleri uygulanır (m. 49).

4/B Esasları'nın ek 2. maddesi, 5393 sayılı Kanun'un 49. maddesi ve bu maddeye yapılan atıflara göre istihdam edilecek sözleşmeli personelin alımında kendi hükümlerinin uygulanmayacağını açıkça yazar; yani belediyede 4/B Esasları'ndaki alım yöntemleri kullanılmaz. Bu yüzden belediye ilanında sözleşmeli personel gördüğünde ilanın hangi maddeye dayandığını oku. 4/B statüsünün genel özellikleri için 4/B sözleşmeli personel rehberine bakabilirsin.

Belediye işçi alımı

Belediyeler ve bağlı kuruluşları işçi alımı yönetmeliğinin kapsamındadır (m. 2/1-c). Ön lisans ve lisans düzeyindeki talepler KPSS puanıyla karşılanır ve ilgili puan türünden 60 ve üzeri alanlar başvurabilir. Aynı düzeydeki münhasıran engelli işçi taleplerinde ise EKPSS kullanılır ve puan barajı aranmaz; ulusal düzeyde karşılanamayan KPSS veya EKPSS talepleri bu şart aranmadan yeniden ilan edilir (ayrıntı için EKPSS ve engelli personel alımı rehberi). Ortaöğretim ve altı düzeydeki talepler ile temizlik, güvenlik ve koruma, bakım ve onarım hizmetlerinde adaylar noter kurasıyla belirlenir (m. 10). Başvurularda adayın Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemindeki adresi dikkate alınır (m. 9).

Belediyelerin Türk Ticaret Kanunu'na göre kurduğu şirketler ve kooperatifler bu yönetmeliğin dışındadır (m. 2/2-a). Yönetmelik bu kapsamdaki işçi alım ilanlarının İŞKUR'a bildirilmesini ve İŞKUR'un internet sitesinde duyurulmasını zorunlu tutar; seçme usulünü ise ilan metninden okuman gerekir.

Üniversite personel alımı

Araştırma görevlisi ve öğretim görevlisi

Bu kadrolar merkezi sınav ve giriş sınavları yönetmeliğine tabidir. Yönetmeliğin 6. maddesine göre adayın 657 sayılı Kanun'un 48. maddesindeki şartları taşıması, ALES'ten en az 70 ve YÖK'ün kabul ettiği merkezi yabancı dil sınavından en az 50 puan veya eşdeğerini almış olması gerekir. Yabancı dille eğitim yapılan programlar ve yabancı dil kadroları gibi bazı öğretim görevlisi kadrolarında dil şartı en az 85'tir. Doktora gibi eğitimleri tamamlamış olanlar ve bazı meslek yüksekokulu kadroları için muafiyetler yönetmeliğin 14. maddesinde yazar. Bu kadrolarda KPSS aranmaz.

Kadroya özgü şartlar 7. maddededir:

• Araştırma görevlisi: giriş sınavının yapıldığı yılın 1 Ocak günü itibarıyla 35 yaşını doldurmamış olmak; devlet üniversitelerinde tezli yüksek lisans, doktora veya sanatta yeterlik öğrencisi olmak.
• Öğretim görevlisi: en az tezli yüksek lisans derecesine sahip olmak veya lisans ve yüksek lisansı birlikte veren programdan mezun olmak.
• Meslek yüksekokulu öğretim görevlisi: bazı programlarda lisans mezuniyeti ve belgelenmiş en az iki veya dört yıl tecrübe.

Seçme üç aşamalıdır. Ön değerlendirmede kadro sayısının on katına kadar aday belirlenir; meslek yüksekokullarına başvurularda ALES puanının yüzde 70'i ve lisans mezuniyet notunun yüzde 30'u, dil şartı 85 olan kadrolarda ALES puanının yüzde 40'ı ve yabancı dil puanının yüzde 60'ı, diğer kadrolarda ALES puanının yüzde 60'ı ve yabancı dil puanının yüzde 40'ı esas alınır (m. 10). Giriş sınavı; bilim alanı yabancı dille ilgili kadrolarda, zorunlu yabancı dil dersini verecek öğretim görevlisi kadrolarında ve yabancı dille eğitim yapılan programlarda sözlü, diğer kadrolarda yazılı yapılır. Yabancı dille eğitim yapılan programlarda senato kararıyla sözlüde 60 ve üzeri alanlara yazılı sınav da yapılabilir (m. 11). Nihai değerlendirmede puanı 65'in altında kalanlar başarısız sayılır (m. 12). YÖK'ün öncelikli alanlar için tahsis ettiği araştırma görevlisi kadrolarında ayrı kurallar vardır (m. 15): bu kadroların bir türünde giriş sınavı sözlüdür ve sözlüde 70'in altında kalan nihai aşamaya geçemez; araştırma üniversitelerinin öncelikli alan kadrolarında kadronun üç katı aday yazılı sınava alınır ve nihai eşik 70'tir. Ön değerlendirme ve sonuç listeleri kadro ilanında belirtilen internet adresinde ilan edilir. Başvurular ilanda belirtilen adrese şahsen, postayla veya ilanda yazıyorsa internetten yapılır; postadaki gecikmeler dikkate alınmaz (m. 8).

Akademik ilanlarda KPSS satırı neden yoktur ve ALES şartı nasıl okunur, sorularının ayrıntısı için KPSS şartsız personel alımı rehberine bakabilirsin.

Öğretim üyesi kadroları

Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği'nin 3. maddesine göre doktor öğretim üyesi, doçent ve profesör kadrolarına atanmak için 657 sayılı Kanun'un 48. maddesindeki genel şartlar ile üniversitenin YÖK tarafından onaylanmış ek koşulları varsa bunlar aranır. Doktor öğretim üyesi kadrosuna başvurmak için doktora veya tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık ya da sanatta yeterlik eğitimini tamamlamış olmak gerekir (m. 4). Yönetmelik, ilanda belirli bir adayı tanımlayan özel şartlara yer verilemeyeceğini de yazar. Açık akademik ilanları akademik personel alımı sayfasında görebilirsin.

İdari kadrolar ve 4/B sözleşmeli personel

Üniversitelerin idari memur kadrolarına ilk atamada KPSS ile seçme esastır. 4/B sözleşmeli alımlarda ise 4/B Esasları'nın ek 2. maddesi uygulanır; bu maddeye göre kurumlar sözleşmeli personeli şu yöntemlerden biriyle alabilir:

• ÖSYM'nin KPSS (B) grubu puan sıralamasıyla doğrudan yaptığı merkezi yerleştirme,
• Yazılı veya sözlü sınav yapılmadan, KPSS (B) grubu puan sıralamasına göre kurumun yaptığı yerleştirme,
• Esaslar'a ekli 3 sayılı cetvelde sayılan unvanlarda, KPSS (B) grubu puan sırasına göre pozisyon sayısının on katına kadar aday arasından kurumun yaptığı yazılı veya sözlü sınav,
• Genel Yönetmelik'e göre ÖSYM'nin yaptığı merkezi yerleştirme.

"KPSS (B) grubu puan sıralaması" ifadesi tek başına yöntemi göstermez; aynı ifade ÖSYM'nin merkezi yerleştirmesini anlatan (a) bendinde de geçer, (c) bendindeki sınavlı yöntem de adayları puan sırasına koyar. Üniversite ilanında alımın ek 2. maddenin (b) bendine göre yapıldığı yazıyorsa yerleştirme KPSS (B) grubu puan sırasına göre, yazılı veya sözlü sınav yapılmadan yapılır. Hangi bendin uygulandığını ilan metninden kontrol et. Aynı madde, yükseköğretim kurumlarının araştırma-geliştirme projelerinde proje süresiyle sınırlı istihdam edecekleri personel ile Esaslar'a ekli 1 sayılı cetveldeki unvanlar için sınav şartı aranmayacağını, 2 sayılı cetveldeki unvanların yalnız mesleki uygulamalı sınava tabi olduğunu belirtir. İlanın puan türü satırını okumak için KPSS puan türleri rehberine bakabilirsin.

Üniversite işçi alımı

Üniversitelerin sürekli ve geçici işçi alımları da işçi alımı yönetmeliğine göre İŞKUR üzerinden yapılır. Ancak yönetmeliğin 2. maddesinin ikinci fıkrasının (f) bendine göre üniversitelerin araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde ve proje bazındaki faaliyetlerde, faaliyet süresiyle sınırlı çalıştırılacak teknik ve uzman personel yönetmelik kapsamı dışındadır. Bu ilanlar da İŞKUR'a bildirilir; şartlar ilan metninde yazar. Kamu işçi ilanlarına başvuru İŞKUR'a göre e-Şube, Alo 170 veya İŞKUR birimlerinden yapılır.

Başvurmadan önce kontrol listesi

• İlanı veren birimin statüsünü belirle: belediye, belediye şirketi, üniversite rektörlüğü veya üniversite projesi.
• Kadronun türünü oku: memur, 4/B sözleşmeli, 5393 sayılı Kanun m. 49 sözleşmelisi, akademik kadro veya işçi.
• Seçme yöntemini bul: merkezi yerleştirme, KPSS sıralaması, kurum sınavı, ALES ve giriş sınavı veya İŞKUR kurası.
• Başvuru yerini ve yöntemini ilandan kontrol et: elektronik, şahsen, posta, Kariyer Kapısı veya İŞKUR.
• Akademik ilanda sınav takvimini ve sonuçların açıklanacağı internet adresini not et.
• Zabıta ve itfaiye ilanlarında yaş, boy, kilo ve sürücü belgesi şartlarını ayrıca kontrol et.
• Son başvuru tarihini son başvuru takviminden takip et.
• Açık ilanları belediye ilanları süzgecinde veya üniversite ilanları süzgecinde karşılaştır.

Sık yapılan hatalar

• Belediyedeki sözleşmeli alımı 4/B Esasları'na göre yapılır sanmak: belediyede sözleşmeli istihdam 5393 sayılı Kanun'un 49. maddesine dayanır ve 4/B Esasları'ndaki alım yöntemleri bu personele uygulanmaz.
• Üniversite ilanında KPSS aramak: araştırma ve öğretim görevlisi kadrolarında ALES ve yabancı dil puanı aranır; idari kadrolarda ise KPSS istenir.
• Akademik ilana postayla son gün başvurmak: posta gecikmesiyle süresinde ulaşmayan başvurular dikkate alınmaz.

Sık sorulan sorular

Belediye personel alımında KPSS şart mı?

Memur kadrolarında evet: merkezi yerleştirmede KPSS ile tercih yapılır, belediyenin kendi sınavında ise adaylar KPSS puanına göre sıralanıp kadro sayısının beş katı kadarı sınava çağrılır. İşçi alımlarında ortaöğretim ve altı düzeyde adaylar kurayla belirlenir; ön lisans ve lisans düzeyinde KPSS puanı kullanılır. KPSS aranmayan ilanları KPSS şartsız ilanlar sayfasında görebilirsin.

Belediyedeki sözleşmeli personel 4/B mi?

Belediyedeki sözleşmeli personel 5393 sayılı Kanun'un 49. maddesine göre çalıştırılır: uzman ve teknik personel yıllık sözleşmeyle, bazı unvanlar kısmi zamanlı, 4/B'ye göre olanlar ise yalnız münhasıran kısmi süreli. Kanun'da düzenlenmeyen konularda 4/B hükümleri uygulanır, ancak 4/B Esasları'ndaki alım yöntemleri bu personelin alımına uygulanmaz. İlanın dayandığı fıkrayı okuyarak statüyü anlayabilirsin.

Üniversite personel alımı sonuçları nerede açıklanır?

Araştırma ve öğretim görevlisi ilanlarında ön değerlendirme, giriş sınavı ve nihai değerlendirme sonuçları kadro ilanında belirtilen internet adresinde ilan edilir (merkezi sınav ve giriş sınavları yönetmeliği m. 10-12). İlanda bu adres ve sınav takvimi yazılı olmalıdır (m. 8).

Üniversitelerde mülakat yapılır mı?

Akademik kadrolarda giriş sınavı kadroya göre sözlü veya yazılı yapılır; öncelikli alan araştırma görevlisi kadrolarında ayrı kurallar vardır (merkezi sınav yönetmeliği m. 11 ve 15). İlandaki sınav türünü kontrol et. 4/B sözleşmeli alımlarda ise yöntem ilana göre değişir: KPSS sıralamasıyla sınavsız yerleştirme de olabilir, 3 sayılı cetveldeki unvanlarda yazılı veya sözlü sınav da.

Araştırma görevlisi ilanına KPSS puanı olmadan başvurulabilir mi?

Merkezi sınav ve giriş sınavları yönetmeliği bu kadrolar için KPSS değil, ALES (en az 70) ve merkezi yabancı dil sınavı (en az 50) arar. Bunun yanında 35 yaş sınırı ve devlet üniversitelerinde lisansüstü öğrencilik şartı vardır.

Güncellik notu

Bu rehber 27 Ekim 2026'da Mevzuat Bilgi Sistemi'ndeki işlenmiş metinler ile Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik ve değişiklik metinleri okunarak hazırlandı. Mahalli idareler yönetmeliği için 24/12/2019 tarihli metin ve 7/11/2025 tarihli değişiklik esas alındı. Başvuru yöntemleri ve sınav kuralları değişebilir; başvurmadan önce ilan metnini ve ilanda anılan mevzuatı kontrol et.